ಒಂದು ಸರಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಆವಿಷ್ಕಾರ — ಹಿಮಜಾ ಲಿಂಗಂಪಲ್ಲಿಯ ‘ರುಧ್ರ’

ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್ ಫಾರ್ ವುಮೆನ್ನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಟೆಕ್ ಓದುತ್ತಿರುವ 20 ವರ್ಷದ ಹಿಮಜಾ ಲಿಂಗಂಪಲ್ಲಿ ಅವರು ದೃಷ್ಟಿಹೀನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ‘ರುಧ್ರ’ (RUDHRA) ಎಂಬ ಧ್ವನಿ-ಚಾಲಿತ ಬ್ರೈಲ್ ಮುದ್ರಣ ಯಂತ್ರಕ್ಕಾಗಿ 2026ರ ಜೇಮ್ಸ್ ಡೈಸನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಭಾರತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜೇತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹6 ಲಕ್ಷ ಬಹುಮಾನ ದೊರೆಯಲಿದ್ದು, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. 

ಹಿಮಜಾ ಅವರ ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದದ್ದು ಒಂದು ಶಾಲಾ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ದೃಶ್ಯ. ದೃಷ್ಟಿಹೀನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಲೇಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಲಸ್ ಬಳಸಿ ಬ್ರೈಲ್ ಬರೆಯುವಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮ ಪಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು. ಬ್ರೈಲ್ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮುಖವಾಗಿ ಬರೆಯುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಇತ್ತು. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಒತ್ತುವುದರಿಂದ ಬೆರಳ ತುದಿಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 

ಮೊದಲಿಗೆ ಹಿಮಜಾ ಆರು ಪುಶ್-ಬಟನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ರೈಲ್ ಪ್ರಿಂಟರ್‌ನ ಮೂಲಮಾದರಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಗೆ ತೋರಿಸಿದಾಗ, ಆಕೆ ಕೇಳಿದ ಸರಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅವರ ಯೋಜನೆಯ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿತು:

“ಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ಒತ್ತುವ ಬದಲು ಮಾತನಾಡಿಯೇ ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇ?”

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದ ಹಿಮಜಾ, ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಧ್ವನಿ-ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. 

‘ರುಧ್ರ’ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ?

ಬಳಕೆದಾರರು ಮಾತನಾಡಿದ ಪದಗಳನ್ನು Alexa ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಪಠ್ಯಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ Raspberry Pi ಆ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಬ್ರೈಲ್ ಚುಕ್ಕೆಗಳ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಮುದ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಉಬ್ಬು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಬ್ರೈಲ್ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. 

ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೂಲಮಾದರಿಯ ವೆಚ್ಚ ಸುಮಾರು ₹1.5 ಲಕ್ಷ. ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಸರಳಗೊಳಿಸಿ, ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸುಮಾರು ₹50,000–₹60,000ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹಿಮಜಾ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಲೆ ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ದೃಷ್ಟಿಹೀನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ನೋಟ್ಸ್, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಉದ್ದೇಶ. 

ಈಗ ‘ರುಧ್ರ’ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದ್ದು, ಜೇಮ್ಸ್ ಡೈಸನ್ ಅವರು ಅಂತಿಮ ವಿಜೇತರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ. 

ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಸಮಸ್ಯೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯ ಸರಳ ಪ್ರಶ್ನೆ—ಇವೆರಡೂ ಸೇರಿ ದೃಷ್ಟಿಹೀನರಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬ್ರೈಲ್ ಬರೆಯಲು ನೆರವಾಗಬಹುದಾದ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ.